Je bent eigenaar van een woning, maar een ander mag ze gebruiken. Hoe verkoop je dat? Lees wat blote eigendom en vruchtgebruik betekenen, wie er moet instemmen en hoe je samen tot een verkoop komt.

Blote eigendom is het eigendomsrecht zonder het vruchtgebruik. Je bent eigenaar van de woning, maar een ander mag ze bewonen of verhuren en de opbrengsten innen. Het vruchtgebruik is dat gebruiks- en genotsrecht. Samen vormen blote eigendom en vruchtgebruik de volle eigendom.
Vaak ontstaat dit bij een erfenis: de langstlevende partner erft het vruchtgebruik, de kinderen de blote eigendom. Ook een gesplitste aankoop kan de eigendom verdelen.
Wie een woning verkoopt, moet eerst weten of hij de volle eigendom heeft of een gesplitste eigendom zoals blote eigendom of vruchtgebruik. Die splitsing bepaalt wie er moet tekenen, wie welk deel van de opbrengst krijgt en of je de woning zomaar kunt verkopen.
Volle eigendom betekent dat je alles hebt: je mag de woning gebruiken, verhuren, verkopen en de opbrengst ervan houden. Bij een gesplitste eigendom zijn die rechten verdeeld.
De waarde van elk recht hangt af van de leeftijd van de vruchtgebruiker en de levensverwachting. Een notaris rekent dat uit met officiële tabellen.
De meest voorkomende situatie is een erfenis. Als een ouder overlijdt en de andere ouder blijft achter, erft de langstlevende vaak het vruchtgebruik en de kinderen de blote eigendom. Zo blijft de langstlevende in de woning wonen, terwijl de kinderen al eigenaar zijn. Bij overlijden van de langstlevende wordt het vruchtgebruik automatisch opgeheven en krijgen de kinderen de volle eigendom. Meer daarover lees je op onze pagina huis verkopen bij een erfenis.
Een andere manier is de gesplitste aankoop: bijvoorbeeld ouders kopen het vruchtgebruik en kinderen de blote eigendom, vaak om successierechten te drukken. Ook een schenking kan leiden tot een splitsing.
Je kunt twee richtingen uit.
Verkoop je enkel je blote eigendom, dan verandert er voor de vruchtgebruiker niets. Zijn recht blijft bestaan tot zijn overlijden of de afgesproken einddatum.
Voor een verkoop van de volle eigendom is de instemming van zowel de blote eigenaar als de vruchtgebruiker nodig. Ze ondertekenen samen de verkoopovereenkomst en de akte. Kom je er onderling niet uit, dan kan een rechter in sommige gevallen de verkoop bevelen, maar dat is een zware juridische stap. Probeer eerst samen tot een oplossing te komen.
De opbrengst wordt verdeeld volgens de waarde van elk recht. Die waarde laat je berekenen door een notaris. Hij gebruikt de leeftijd van de vruchtgebruiker en officiële tabellen om het aandeel van de blote eigendom en het vruchtgebruik te bepalen. Een jongere vruchtgebruiker heeft een hoger aandeel, omdat het vruchtgebruik statistisch langer duurt. Laat die berekening altijd door een notaris doen, want ze bepaalt hoeveel elk krijgt.
De verkoopkosten zelf, zoals de notariskosten en eventuele registratierechten voor de koper, vind je terug op onze pagina kosten bij verkoop.
Wil je voor jouw situatie een concreet verkoopplan? Start mijn verkoopplan.
Herkenbare situaties
De splitsing komt niet uit het niets. Meestal is er een erfenis, een gesplitste aankoop of een schenking. In elke situatie gelden andere aandachtspunten.
De langstlevende krijgt vaak het vruchtgebruik, de kinderen de blote eigendom. Verkopen kan pas als iedereen akkoord is, of na overlijden van de vruchtgebruiker.
Ouders kopen het vruchtgebruik, kinderen de blote eigendom. Dat is een bewuste structuur, vaak om successierechten te verminderen. De verkoop later vraagt afstemming.
Je schenkt de blote eigendom, maar behoudt zelf het vruchtgebruik. Je blijft dus wonen of de huur innen, terwijl de ontvanger al eigenaar is.
Specifieke vragen bij verkoop
Bereid je verkoop voor met een duidelijk plan. HuisNuVerkocht helpt je met documenten, berekeningen en een routevergelijking.