Verkopen, je partner uitkopen of de woning een tijd samen houden: welke weg mogelijk is, hangt af van jullie afspraken en bij een uitkoop ook van de bank. Hier lees je wie beslist en wat er met de lening gebeurt.
Zijn jullie samen eigenaar, dan beslissen jullie ook samen: verkopen aan een derde, één partner die de ander uitkoopt, of de woning een tijd samen houden. Bij een verkoop gaan eerst de lening en de kosten van de opbrengst af; de rest wordt verdeeld volgens jullie eigendomsrechten. Voor een verkoop of een overname heb je altijd een notaris nodig.
Lukt een akkoord niet meteen, dan kan een erkende bemiddelaar helpen, en als het echt niet anders kan, de rechter. Deze gids volgt de Vlaamse regels en is geen juridisch advies: je notaris of advocaat bekijkt jouw situatie.
Calculator
Bereken welke verkoopprijs je ongeveer nodig hebt om lening, kosten en gewenste buffer te dekken.
Benodigde minimumprijs
EUR 214.500
De uitkomst is een richtbedrag. Laat financiële en fiscale gevolgen altijd nakijken als de verkoop deel is van een bredere beslissing.
Bereken ook je netto-opbrengstDat hangt af van hoe jullie samenleefden en hoe de woning gekocht is:
Voor de gezinswoning geldt daarnaast een extra bescherming: gehuwden en wettelijk samenwonenden nemen alle beslissingen over die woning samen, ook als maar één van hen eigenaar is. Wonen gehuwden al apart zonder gescheiden te zijn, dan blijft die bescherming gelden en kan geen van beiden de gezinswoning alleen verkopen.
Verkopen aan een derde is vaak de eenvoudigste manier om de waarde eerlijk te verdelen, zeker als geen van jullie de woning wil of kan overnemen. Na de verkoop gaan de lening en de notariskosten eraf, en de netto-opbrengst wordt verdeeld volgens jullie eigendomsrechten. Heeft één van jullie meer bijgedragen aan renovaties of investeringen, dan kunnen jullie van een gelijke verdeling afwijken.
Je partner uitkopen kan als één van jullie in de woning wil blijven. Eerst laten jullie de waarde objectief bepalen; de uitkoopsom volgt uit die actuele marktwaarde en jullie eigendomsverhouding. Wie overneemt, moet zowel de uitkoopsom als de lening kunnen dragen, en de bank moet daarmee instemmen.
Op een uitkoop betaal je verdeelrecht. In Vlaanderen is dat 2,5%, maar 1% voor gehuwden bij een echtscheiding en voor wettelijk samenwonenden die bij het einde minstens een jaar onafgebroken wettelijk samenwoonden en binnen drie jaar na dat officiële einde verdelen. Dat lagere tarief vraag je aan in de akte. Neemt één van jullie het deel van de ander over en blijft hij of zij er wonen, dan geldt voor die overname geen nieuwe renovatieverplichting, tenzij er al een liep.
Jullie kunnen de woning ook een tijd samen houden of verhuren, bijvoorbeeld als de vastgoedmarkt ongunstig is. Bij een scheiding door onderlinge toestemming kan de woning zo maximaal vijf jaar in onverdeeldheid blijven, en die termijn kan hernieuwd worden. Leg dan goed vast wie welke kosten draagt en wat de plannen zijn; een notaris kan die afspraken vastleggen.
Hebben jullie samen geleend, dan kan de bank elk van jullie aanspreken voor de volledige schuld. Wil één van jullie de lening alleen verderzetten, dan moet de bank daarmee akkoord gaan. Bij een verkoop dient de opbrengst eerst om de lening af te lossen; de notaris regelt dat bij de akte. Herbekijk na de breuk ook je brandverzekering en je levensverzekeringen, zoals de notarissen aanraden.
Wie in de woning blijft tot ze verkocht of overgenomen is, wie voorlopig de lening betaalt en bij wie de kinderen verblijven, kunnen jullie zelf afspreken. Raken gehuwden het daar niet over eens, dan kan de familierechtbank voorlopige maatregelen nemen, zowel tijdens als buiten een echtscheidingsprocedure.
Dat hangt af van de procedure. Bij een echtscheiding door onderlinge toestemming leggen jullie vooraf schriftelijk vast wat er met de woning en de hypothecaire lening gebeurt: verkopen, overnemen of een tijd in onverdeeldheid houden. Voor de overdracht van de woning is de tussenkomst van een notaris dan verplicht. Bij een echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting stelt de rechtbank een notaris-vereffenaar aan om tot een regeling te komen.
Wettelijk samenwonenden beëindigen hun samenwoning met een verklaring bij de gemeente, en feitelijk samenwonenden hebben geen formaliteiten. De woning regel je in beide gevallen apart: voor een verkoop of uitkoop teken je een notariële akte.
Een erkende bemiddelaar begeleidt jullie in een vertrouwelijk gesprek naar een eigen oplossing, met oog voor ieders belangen. Ook een notaris die erkend bemiddelaar is, kan die rol opnemen. Een akkoord kan de rechter homologeren: dan is het uitvoerbaar en heeft het dezelfde gevolgen als een vonnis. Volgens de Federale Bemiddelingscommissie vermijdt bemiddeling lange en dure procedures.
Zijn jullie samen eigenaar, of is het de gezinswoning van gehuwden of wettelijk samenwonenden, dan kan geen van beiden de woning verkopen zonder dat de ander meewerkt. Toch zitten jullie niet voor altijd vast: bij een echtscheiding op grond van onherstelbare ontwrichting stelt de rechtbank een notaris-vereffenaar aan, en samenwoners die samen kochten en er onderling niet uitkomen, kunnen de rechter laten beslissen.
FAQ
Start met je verkoopplan of vraag hulp als je situatie complex is.